دستورالعمل نصب و نگهداری تابلوهای فشار ضعيف و متوسط بخش 4
-3-17-4- نگهداری بعد از وقوع خطا در پست
با توجه به نقش کلید قدرت بعد از وقوع خطا در پست، باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد.
1- تمیز کردن: عایقها و سایر قسمتهای در معرض بخار فلز باید تمیز شده و هر گونه نشانه ای از ترک و شکاف و سوختگی و یا سایر خسارات مورد رسیدگی قرار گیرد.
2- کنتاکتها و وسایل کنترل جرقه: کنتاکتها ار لحاظ سوختگی و از بین رفتگی بازرسی شده و در صورت لزوم تعمیر یا تعویض گردند. برای خارج کردن ته نشست فلز که معمولاً بعد از وقوع خطا پیدا می شود، لازم است تا قسمت کنترل جرقه خارج و بازرسی گردد.
3- مکانیزم: مکانیزم عملکرد باید آزمایش گردد.
4- بازرسی عمومی از وضعیت ظاهری و مکانیکی: وضعیت ظاهری و مکانیکی کلید قدرت بعد از وقوع خطا در پست باید بازرسی گردد.
3-17-5- کلید قدرت روغنی
این مطالب علاوه بر مطالب ذکر شده قبلی برای کلیدهای قدرت روغنی کاربرد دارد.
الف) خروجی های گاز:
خروجی های گاز و روغن باید مورد بررسی قرار گرفته تا مسیر عبور روغن و گازهای موجود باز باشد. در جائیکه اتصال بین قسمت ثابت و متحرک لوازم وجود دارد باید کاملاً از صحت آن اطمینان حاصل کنیم و در هیچ وضعیتی منافذ خروجی نباید از مقدار طراحی شده بزرگتر باشد.
ب) مکانیزم ها:
در حالت جابجایی مخزن روغن یا خالی بودن آن، هیچگونه باز و بسته شدن کنترل نشده ای نباید صورت گیرد.
ج) عایق روغن:
مقداری از روغن باید آزمایش شده تا شرایط لازم را داشته باشد و در صورت غیر استاندارد بودن، با روغن مناسب تعویض گردد. در ضمن سطح آن نیز تا محلی که کارخانه سازنده مشخص کرده است باشد و قبل از پر کردن مخزن کلید، داخل مخزن و قسمتهای غوطه ور شده آن با روغن تمیز شسته شود. همچنين ضروری است که مخزن و سطح کنتاکتها و عایقها از رطوبت و آلودگی کاملاً پاک باشد.
در طول مدت پر کردن مخزن، روغن دارای حباب می شود که جهت جلوگیری از این موضوع بهتر است از ته مخزن پر شود و بعد از پر شدن مخزن و قبل از بکارگرفتن کلید، باید کمی صبر نمود. همچنين روغن داغ نباید برای پر کردن مخزن بکار رود.
د) نگهداری بعد از وقوع خطا در پست:
با توجه به تأخیر پراکندگی گازهای شعله زا بعد از وقوع خطا در پست، باید به نکات زیر دقت شود:
1-اگر روغن بد رنگ شود و یا آلودگی زیادی مشاهده شود (ذرات کربن معلق و ...) باید روغن تعویض گردد.
2-اتصالات و قفل ها باید مورد بررسی قرار گیرند تا از محکم و سالم بودن آنها اطمینان حاصل گردد.
کلیدهای روغنی هر سه سال بسته به کیفیت طرح، تعداد دفعات عملکرد و سطح اتصال کوتاه در محل نصب، تحت سرویس قرار می گیرد. این دوره زمانی ممکن است بر حسب ضرورت تغییر یابد، اما در هر صورت نباید بیش از 5 سال طول بکشد.
3-17-6- کلید قدرت SF6
گاز SF6 بی اثر، بی رنگ، بی مزه و بی بو و غیر قابل اشتعال و غیر سمی، سنگین تر از هوا (به نسبت 11/5) و از لحاظ شیمیایی پایدار بوده و در شرایط نرمال در تجهیزات الکتریکی استفاده می شود. در دمای بالای 800 درجه سانتیگراد و در هنگامیکه در معرض قوس الکتریکی قرار گیرد، به اجزا دیگری مانند SF4، SF2 و مقدار کمی S2، F2، S و F و... متلاشي مي شود که در مجاورت رطوبت به فلز و شیشه صدمه زده و به اکسید فلز تبدیل می شوند. در تجهیزاتی که از SF6 استفاده می کنند، با استفاده از وسایلی خاص و استفاده از کربن و مواد مشابه، مشتقات متلاشی شده را جذب می کنند. این مواد بصورت پودر درآمده و در مجاورت رطوبت هیدرولیز شده و به فرم ماده خاکستری رنگ چسبناکی ته نشین می شود. این پودر اثر تحریک کننده بر چشم و غشاء مخاط تنفسی دارد.
3-17-6-1- نشست مواد سمی در حالت کار غیر عادی و گسیختگی محصولات SF6
به ندرت حادثه ای در تابلو باعث نشست مواد مضر می گردد. در اینحالت محصولات سمی ناشی از جرقه که در داخل پست آزاد می شود، باعث بوجود آمدن خطر می گردد. خطر ناشی از این محصولات توسط مقایسه غلظت موجود این محصولات در سطح پست با مقدار خطرناک مشخص شده توسط کارخانه، روشن می گردد. پرسنلی که با این وسایل در ارتباطند توصیه های زیر را باید مد نظر داشته باشند:
1-اگر بوی نامطبوعی به مشام رسید باید در بهای محوطه در تماس با کلید قدرت به منظور تهویه باز گردد.
2-در صورت پراکنده شدن محصولات خطرناک، باید از تردد در محوطه خودداری شود.
3-پس از تهویه منطقه، می توان برای خارج کردن وسیله خراب اقدام نمود و تابلو و اطراف آنرا تمیز نمود. مواد چسبنده جابجا شده ممکن است اثرات تحریک کننده بر روی پوست و چشم و ... داشته باشد، لذا لازم است که از عینک مناسب جهت جلوگیری از ورود غبار به چشم و دستکش و ماسک با فیلتر مناسب استفاده کرد و بعد از استفاده، فیلتر ماسک تعویض شده و دستکش، عینک و ماسک کاملاً شسته شود.
کلیدهای SF6 هر سه سال یکبار بسته به کیفیت طرح کلید، تعداد دفعات عملکرد و سطح اتصال کوتاه در محل نصب، تحت سرویس قرار می گیرند. این دوره زمانی ممکن است بر حسب ضرورت تغییر یابد، اما در هر صورت نباید بیش از 5 سال طول بکشد. مبنای تعمیر و نگهداری این کلید قدرت بر توصیه های کارخانه سازنده استوار است.
3-17-7- کلیدهای قدرت خلاء
این مطالب علاوه بر مطالب ذکر شده قبلي برای کلیدهای قدرت خلاء کاربرد دارد. با توجه به اینکه کلیدهای قدرت خلاء بصورت محفظه بسته می باشند، لذا تعمیر و نگهداری داخلی آنرا نمی توان انجام داد. اندازه گیری فرسایش کنتاکت ها و صحت عملکرد آنها توسط روشی که کارخانه سازنده توصیه کرده است باید صورت گیرد.
3-18- فیوزها
جا فیوزها بايد کاملاً بازرسی شده و مقادیر نامی و اضافه دما(ممکن است ناشی از انتخاب نامناسب فیوز، اضافه بار فیدر و شل بودن اتصالات باشد) بازرسی گردد و در صورت خراب شدن یک فیوز با همان مقادیر نامی در آن محل قرار گیرد. کنتاکت و بدنه فیوزها تمیز گردد، روی کنتاکتها گریس بکار نرود، کنتاکتها به دقت میزان شوند و اطمینان از بدون زحمت باز و بسته شدن آنها حاصل شود و حداقل سالی یکبار بازرسی گردد.
3-19- کنتاکتورها و رله های کنتاکتور
عملکرد و مکانیزم باز و بسته شدن باید رسیدگی شود و باید توجه داشت که در برخی از موارد جابجایی کنتاکتها و یا سایر قسمتها اقتصادی نبوده و تعویض کل قطعه ترجیح داده می شود.
3-19-1- کنتاکتها (اصلی و کمکی):
این قطعات باید از لحاظ فرسودگی مورد بررسی و رسیدگی قرار گیرند و با توجه به توصیه های کارخانه در مورد اضافه دما، در صورت نیاز تعویض گردند.
محسن خدابخشی کارشناس برق قدرت و کارشناس ارشد مدیریت اجرایی 09125348620