آشنايي با انواع فيوز ها پركاربرد بخش 1
فيوز تركيب توابع تشخيص،مقايسه و قطع را به همراه دارد.فيوز ها جهت محافظت از كابل ها،ترانسفورماتور ها،الكترو موتورها،خازن ها ،كنتاكتورها،تجهيزات الكترونيكي صنعتي و رله هاي الكترونيكي و محافظت شبكه هاي ولتاژ پايين و ولتاژ بالا مورد استفاده هستند كه اين نشان از پر كاربرد بودن فيوزها دارد.
از ديگر مواردي كه از مزايا و حسن هاي فيوزها در صنعت بكار ميرود مكانيزم ساده آنها،قدرت قطع بالاي آنها،سرعت عملكرد و مشخصه Current limiting خوب آنها،اطمينان در عملكرد آنها،تعويض سريع آنها در سيستم آسيب ديده ،قيمت خوب و شرايط اقتصادي خوب،كاهش چشمگير در تلفات سيستم الكتريكي ما و انواع كاربرد آنها در صنعت امروزي است .
در طراحي فيوزها،برخي از فيوزها كه به عنوان فيوز پشتيبان طراحي شده اند كه بايد به همراه وسيله حفاظتي ديگري مورد استفاده قرار بگيرند اين فيوزها قابليت ايجاد وقفه را ندارند و در مقابل اضافه جريان هيچ واكنشي نشان نمي دهند و فيوز فورا" آسيب ديده و ميسوزد.
استاندارد مورد استفاده در فيوزها كه استاندارد كاربردي انها است،استاندارد IEC 60269 است كه داراي چهار بخش ميباشد:
IEC 60269-1: Low voltage fuses, general requirement:
اين استاندارد مربوط به فيوز هاي ولتاژ پايين با استفاده هاي كلي يا عمومي است ،كه از نظر كلاس بندي شامل دو دسته ميشود:
-فيوز هايي كه براي حفاظت كابل و خط بكار ميرود،به اين فيوز ها كلاس gG ميگويند.
-فيوزهايي كه براي حفاظت دستگاه ها الكتريكي بكار ميروند،اين فيوز ها داراي سه كلاس،aM, gTr, GB هستند.
*حرف اول كه بصورت حروف كوچك انگليسي بكار ميرود، a ,g است وبراي تشخيص حالت قطع كنندگي آنها است:
g:براي كاربرد هاي عمومي و جنرال بكار ميرود و از نظر حفاظتي داراي محدوده و رنج کاملي است.
a:براي كاربرد هاي خاص است و از نظر حفاظتي داراي رنج و محدوده خاصي است ،از اين فيوز ها به عنوان فيوز هاي پشتيبان استفاده ميشود و حالت قطع كنندگي آن از يك جرياني بالاتر است.
*حرف دوم كه بصورت حروف بزرگ انگليسي بكار ميرود و براي تشخيص نوع كاربرد آنها است و انواع مختلفي به شرح زيل دارد:
براي حفاظت كامل ،براي فيوزها با حالت قطع كنندگيg:
G:براي كار برد هاي معمول و عمومي است ،كه فيوزهاي مصارف عمومي، مخصوصا"رساناهاي معمولي از جمله كاربرد هاي اين دسته است (gG).مشخصه سابق اين فيوز ها gL, gF بود.
M: از جمله كاربرد هاي اين دسته با اين مشخصه، حفاظت هاي موتوري است(GM).
N:فيوزهاي سريع و بدون تاخير هستند كه مطابق با استاندارد آمريكاي شمالي است و براي مصارف عموي بكار ميرود(gN).
D:فيوزهاي تاخيري هستند كه مطابق با استاندارد آمريكاي شمالي است و براي مصارف عمومي بكار ميرود(gD).
R:براي حفاظت از نيمه هادي ها است (gR).
Tr:از جمله كاربرد هاي اين دسته با اين مشخصه، حفاظت هاي ترانسفورماتور ها است(gTr).
B:براي حفاظت ايستگاه هاي زير زميني بكار ميرود(gB).
براي رنج هاي خاص حفاظتي ،براي فيوزها با حالت قطع كنندگيa:
M: حفاظت الكترو موتورها فقط در برابر جريان هاي اتصال كوتاه (aM).
R: حفاظت نيمه هادي ها فقط در برابر جريان هاي اتصال كوتاه (aR).
محسن خدابخشی کارشناس برق قدرت و کارشناس ارشد مدیریت اجرایی 09125348620